Co to znaczy romantyczny wiersz definicja.

Definicja WIERSZ ROMANTYCZNY oznacza ´wiersz´ w takich samych dwóch zakresach, które obowiązywały w.

Czy przydatne?

Definicja WIERSZ ROMANTYCZNY

Co znaczy WIERSZ ROMANTYCZNY: Poeci, krytycy i czytelnicy doby romantyzmu posługiwali się określeniem ´wiersz´ w takich samych dwóch zakresach, które obowiązywały w obrębie oświecenia. Po pierwsze, pisano więc i mówiono o wierszach - utworach poetyckich, po drugie - o formie wierszowej (wiersz utożsamiano z wersem, miarą wierszową). Tradycyjne przeciwstawienie ´Literaturze´ i ´prozy´, oparte na antynomiczności pojęć: mowy wiązanej (wiersza) i niewiązanej, utraciło sedno. Wiersz w obrębie nowego prądu organizował wypowiedzi liryczne, epickie i dramatyczne - każdy z tych rodzajów w romantyzmie stawał się poetyczny, gdyż w utworach romantyków nie przestrzegano klasycystycznych zasad oddzielania gatunków i rodzajów literackich, miały one prawo a nawet wymóg wzajemnie się przenikać. Ponadto literatura taka była wynikiem procesu twórczego o ambicjach artystycznych, jej źródłem było natchnienie. Prozie pozostawiono cele użytkowe, przyziemne.
Romantyzm wyeksponował przekonanie o wzmożonym oddziaływaniu na czytelnika literaturze wierszowanej, podtrzymywał także potoczne mniemanie, że pisanie wierszem jest trudniejsze niż formułowanie myśli prozą. Z racji na szczupłość miejsca przewidzianego na to hasło pominiemy tu polemiki XIX wiecznych teoretyków literaturze dotyczące wersyfikacji, kodyfikujących zasady sylabizmu regularnego i polski wiersz sylabotoniczny (tj. uwzględniający stopy i metra antyczne zastępowane w mowie naszej poprzez sylaby akcentowane i nieakcentowane). Zwrócimy jedynie uwagę na praktykę, gdzie obserwujemy bodaj unikalną w historii literatury polskiej rozmaitość form.
W romantyzmie przedlistopadowym dominują dwa nowe gatunki: ballada i powieść poetycka. Ballady pisane były przeważnie w formie stroficznej, preferowano zwrotkę 4 wersową, gdzie przeplatały się wersy 10 zgłoskowe (5+5) i 8 zgłoskowe (bezśredniówkowe). Była to tak zwany "strofa stanisławowska", odziedziczona po oświeceniu, można więc powiedzieć, że romantyczna rewolucja poetycka w tym gatunku dotyczyła w pierwszej kolejności treści, nie formy. W powieści poetyckiej dominował 11 zgłoskowiec, pamiętać jednak należy i o tym, Iż w tym gatunku spotykamy przeważnie wtręty pieśniowe o niekiedy bardzo kunsztownej budowie (w Marii Malczewskiego i Żmii Słowackiego; Konradowi Wallenrodowi poświęcimy dalej osobno nieco więcej uwagi).
W obrębie dramatu romantycznego obserwujemy zrazu dość wyraźnie manifestowaną opozycję wobec tradycyjnej formy 13 zgłoskowca (to wiersz Barbary Radziwiłłównej A. Felińskiego). Niemal regularny 8 zgłoskowiec Dziadów części II, charakterystyczny dla twórczości ludowej, jest jednym z wskaźników takiej właśnie, świadomie zasygnalizowanej, ludowej stylizacji. W Dziadów części IV mamy już wiersz sylabiczny nieregularny, w Dziadów części III zauważamy powrót do dawnego 13 zgłoskowca. Dla odmiany Słowacki w Kordianie, aczkolwiek dominuje tu 13 zgłoskowiec, niemal równorzędną funkcję powierza 11 zgłoskowcowi. We wszystkich tych dramatach pojawiają się jakże liczne wtręty ściślej poetyckie, o zróżnicowanych miarach wierszowych, charakterystycznych dla tradycji komediowej, form melicznych. I tu rzecz charakterystyczna - o ile Mickiewicz swą twórczość dramatyczną rozpoczynał od stylizacyjnego użycia 8 zgłoskowca i ewoluował w stronę 13 zgłoskowca, o tyle Słowacki odwrotnie, dopiero w dramacie mistycznym sięgnął po miarę spopularyzowaną poprzez Dziadów część II (w Księdzu Marku, w Śnie srebrnym Salomei, w tłumaczonym z hiszp. Księciu Niezłomnym, ponadto w wierszu Sowiński w okopach Woli). Trudno tu mówić wyłącznie o funkcji stylizacyjnej. Naukowcy domyślają się raczej, że Słowackiemu chodziło raczej o zasygnalizowanie prostoty formy - w przeciwieństwie od kunsztowności wersyfikacyjnej swych poprzednich dramatów i epickiej oktawy - harmonizującej z przekazem genezyjskiej filozofii i historii pokornego bohatera.
W obrębie epiki romantycy oficjalnie nader chętnie nawiązywali do tradycji: preferują 13 zgłoskowiec, dawny "wiersz bohatyrski" (Pan Tadeusz Mickiewicza) i 11 zgłoskowiec skontaminowany z oktawą - strofą ośmiowersową o rymach abababcc (Beniowski Słowackiego). Ogólniejszej tendencji romantycznej, jaką było odchodzenie od sylabizmu regularnego ku sylabotonizmowi, zdawał się przeciwstawiać Cyprian Norwid, który przeważnie używał wiersza nieregularnego, 9 i 12 zgłoskowego, bezśredniówkowego, czyli form trudnych w odbiorze, wręcz arytmicznych. Arytmiczności służyło także w różnomiarowych wierszach Norwida niekonsekwentne wykorzystywanie rymu.
Odrębnym, zasługującym tu na uwagę definicją jest termin ´heksametr polski´. Zwykliśmy kojarzyć definicja "heksametru", czyli sześciostopowego wiersza daktylicznego (sześciokrotnie powtórzonego rytmu składającego się z jednej sylaby długiej i dwóch krótkich) z miarą wierszową epopei, z epickim dziełami Homera, a przecież występował on także w literaturze bukolicznej i religijnej, odmiennie wykonywany był Iliadzie i Odysei (tam w przeważającej części z dierezą, jest to "przestankiem" po czwartej stopie, a więc z tak zwany dierezą bukoliczną), odmiennie pojmował go pisarz aleksandryjski Kallimach, odmiennie wreszcie liczni poeci łacińscy (na przykład Wergiliusz jako artysta Bukolik). Gdy mówimy o heksametrze w kontekście polskiej literaturze romantycznej, myślimy w pierwszej kolejności o wierszu zawierającym sześć akcentów.
Istotą heksametru polskiego, wzorowanego oczywiście na heksametrze antycznym, jest wymiana sylaby długiej na akcentowaną, krótkiej zaś na nieakcentowaną, co prowadzi do powstawania wiersza o przybliżonej jedynie regularności, zawierającej się między 13 a 17 sylabami (w twórczości Mickiewicza rozziew jest nieco mniejszy: od 14 do 16 sylab). Wiersz ten przeważnie stosowany był poprzez pisarzy dla podkreślenia jego archaicznej epickości, powagi wypowiedzi, średniowiecznego nieledwie rodowodu tekstu; jednakże próbowali się nim posługiwać artysty tej miary, co Stanisław Staszic i Kazimierz Brodziński, przecież wyżyn artyzmu w tej mierze wierszowej sięgnęli jedynie dwaj romantycy Mickiewicz i Norwid. Pierwszy zastosował te miarę w Powieści Wajdeloty - epickiej opowieści Halbana z pieśni IV Konrada Wallenroda:
Skąd Litwini wracali? Z nocnej wracali wycieczki,
Wieźli łupy bogate, w zamkach i cerkwiach pozyskane.
Tłumy brańców niemieckich z powiązanymi rękami,
Ze stryczkami na szyjach, biegą przy koniach
[zwyciężców (...).
Mickiewicz podał nawet w Objaśnieniach [poety] zasady naśladowania heksametru greckiego i przykłady skandowania kilku wierszy, poprzedzając je uwagą ogólną: "Lubo rodzaj wiersza użyty w Powieści Wajdeloty niewiele jest znany, nie chcemy wykładać powodów, które nas do tej nowości skłoniły, by nie uprzedzać zdania czytelników. Za miarę zgłosek uważaliśmy akcent, zachowujący się w wymawianiu" i dodał, Iż opierał się na rozprawie Józefa Franciszka Królikowskiego (Prozodia polska, a więc o śpiewności i miarach j. polskiego z odpowiednikiem o notach muzycznych, Poznań 1821). To romantyczna nowość inspirowana literaturą antyczną. Jeszcze jeden paradoks romantycznej poetyki. Nawiasem warto wtrącić, Iż w następnych wydaniach Słownika teorii literatury (Wrocław 1976, 1988) mylnie podaje się jako przykład heksametru polskiego Mickiewiczowską Pieśń Wajdeloty, która pisana jest przecież regularnym, epickim jedenastozgłoskowcem ("Kiedy zaraza Litwę ma uderzyć, / Jej przyjście wieszcza odgadnie źrenica").
Natomiast Cyprian Norwid posłużył się heksametrem polskim w Bema pamięci żałobnym rapsodzie:
Czemu, Cieniu, odjeżdżasz, ręce załamawszy na pancerz,
Przy pochodniach, co skrami grają około twych kolan? -
Miecz wawrzynem zielonym i gromnic płakaniem dziś
[polan,
Rwie się sokół i koń twój podrywa stopę jak tancerz.
Jak więc widzimy, ustalenie "heksametr polski" w większym stopniu oddaje intencje artystów, chcących podkreślić antyczny rodowód tej miary wierszowej, nie oddaje w pełni jej realnej postaci rytmicznej.
Przywołane tu (w czterowersowych raptem wyimkach) dwie wybitne realizacje Mickiewicza i Norwida (Pieśń wajdeloty liczy 341 wersów, Bema pamięci - 34), nie były w stanie zmienić procesu historycznoliterackiego, w ramach którego rzeczywistym polskim przykładem antycznego heksametru stał się nie heksametr polski, a sylabiczny, epicki trzynastozgłoskowiec, niekiedy pojawiający się także w literaturze opisowej, wiersz, jakim Wacław Potocki niegdyś opiewał Wojnę chocimską, Stanisław Trembecki Sofiówkę, Kajetan Koźmian Ziemiaństwo polskie, Antoni Malczewski Marię i wreszcie Mickiewicz własną Litwę Ojczyznę w Panu Tadeuszu.
(Marek Piechota)
Zobacz także: BALLADA, BEMA PAMIĘCI ŻAŁOBNY RAPSOD , Literatura MICKIEWICZA, Literatura SŁOWACKIEGO, Literatura NORWIDA, POWIEŚĆ POETYCKA
Co znaczy WŁADYSŁAW Z GIELNIOWA:
Porównanie najnowszych odkryć i badań filologicznych (w pierwszej kolejności Wiesława Wydry) Władysław z Gielniowa wyrasta na najwybitniejszego spośród znanych z imienia pisarzy polskich XV stulecia. Urodził wiersz romantyczny co znaczy.
Krzyżówka WYZWOLENIE WYSPIAŃSKIEGO:
Dlaczego Wyspiański rozwija problematykę narodową, oryginalnie i aluzyjnie potraktowaną w Weselu. To już dramat w pełni neoromantyczny, nawiązujący do motywów treściowych i rozwiązań strukturalnych wiersz romantyczny krzyżówka.
Co to jest WIERSZ DO LEGIÓW POLSKICH:
Jak lepiej napisanym w 1805 r. Cyprian Godebski uczcił pamięć żołnierzy Legionów Dąbrowskiego. Poeta, mający za sobą legionowe doświadczenia, złożył hołd bezimiennym bohaterom, którzy na obcej ziemi wybrali wiersz romantyczny co to jest.
Słownik WALKA KLASYKÓW Z ROMANTYKAMI:
Kiedy swej pamięci legendę o jednej spośród najdonioślejszych w historii naszej literatury polemik w diametralnie odmiennym brzmieniu: jako o walce romantyków z klasykami. Zmiana kolejności sugerowała, Iż wiersz romantyczny słownik.
Czym jest WAŻNE WYDARZENIA HISTORYCZNE:
Od czego zależy XVII stulecia - srebrnego okresu dziejów Rzeczypospolitej szlacheckiej - Władysław Czapliński stwierdza, iż właśnie ten wiek pozostawił po sobie głębokie ślady, Iż był to z trzech stuleci dziejów wiersz romantyczny czym jest.

Czym jest wiersz romantyczny znaczenie w Motywy literatura W .

  • Dodano:
  • Autor: